شب يلـدا يا «شب چـلــه» شب اول زمستـان و درازترين شب سـال است و فــردای آن با
دميـدن خـورشيـد ، روزهـا بزرگ تر شده و تابش نـور ايزدی افـزونی می يابد. اين بود
که ايرانيـان باستـان، آخـر پاييـز و اول زمستـان را شب زايـش مهـر يا زايـش خورشيد
می خواندند و برای آن جشن بزرگی بر پا می کردند.
اين جشـن در مـاه پارسـي «دي» قـرار دارد که نام آفـريننده در زمـان قبـل از زرتشتيـان
بوده است که بعـدها او به نام آفريننـده نور معـروف شـد ، همـان که در زبان انگلـيسي
"day"خوانده مي شود.
يلدا و جشن هاي مربوطه که در اين شب برگزار مي شود،يک سنت باستاني است.
يلـدا يک جشـن آريايـي است و پيروان مي تراييسم آن را از هزاران سال پيش در ايران
برگزار مي کرده اند.يلدا روز تولد ميترا يا مهر است.اين جشـن به اندازه زماني که مردم
فصول را تعيين کردند کهن است.
نور،روز و روشنايي خورشيد،نشانه هايي ازآفريدگار بود در حالیکه شب،تاريکي وسرما
نشانه هايي از اهريمن. مشاهده تغييرات مداوم شب و روز مردم را به اين باور رسانده بود
که شب و روز يا روشنايي وتاريکي دريک جنگ هميشگي به سرمي برندروزهاي بلندتر
روزهاي پيروزي روشنايي بود درحالي که روزهاي کوتاه تر نشانه اي از غلبه تاريکي.
براي در امان بودن ازخطر اهريمن،در اين شب همه دور هم جمع مي شدندوبا برافروختن
آتش از خورشيد طلب برکت مي کردند.
آيين شب يلدا يا شب چله، خوردن آجيل مخصوص ، هندوانه، انار و شيرينی وميوه های
گوناگون است که همه جنبـه نمادی دارند و نشانـه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی
هستند. در اين شب هم مثل جشن تيرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است.
حاضـران با انتخـاب و شکستـن گـردو از روی پوکی و يا پـری آن، آينده گويی می کنند.





